Ile dni choroby ci zostało?

W niemieckim prawie pracy przy chorobie wciąż pojawia się ta sama wielkość: sześć tygodni w ciągu dwunastu miesięcy. Jeśli chorujesz dłużej, pracodawca musi zaproponować ci zakładowe zarządzanie reintegracją (Betriebliches Eingliederungsmanagement, BEM). Ta sama granica służy też jako punkt odniesienia przy pytaniu, czy w grę wchodzi wypowiedzenie z powodu choroby – ale wtedy w ujęciu kilku lat (więcej w części Wypowiedzenie).

Liczy się okres kroczący: decydujące jest ostatnie dwanaście miesięcy licząc od dziś, a nie rok kalendarzowy. Sześć tygodni to przy tym nie zawsze 30 dni – przy powtarzających się, krótkich chorobach liczy się liczba twoich dni pracy w tygodniu:

Jeśli w ciągu dwunastu miesięcy byłeś niezdolny do pracy dłużej niż sześć tygodni – jednorazowo lub w kilku okresach – pracodawca musi zaproponować ci BEM. Wspólnie ustala się, jak przezwyciężyć niezdolność do pracy, jak zapobiec kolejnej chorobie i jak zachować twoje miejsce pracy.

• Dla wszystkich pracowników – nie tylko dla osób z ciężką niepełnosprawnością i niezależnie od wielkości zakładu.
• Dobrowolne dla ciebie: pracodawca musi zaproponować BEM, ale ty możesz odmówić albo w każdej chwili przerwać.
• Nie jesteś sam: możesz przyprowadzić wybraną osobę zaufania; rada zakładowa lub rada personelu oraz – przy ciężkiej niepełnosprawności – przedstawiciel osób z ciężką niepełnosprawnością biorą udział, jeśli się zgodzisz.
• Ochrona danych: wcześniej musisz zostać poinformowany o celach BEM i o zbieranych w tym celu danych. Nie musisz podawać diagnozy.

Po BEM liczenie zaczyna się od nowa

Po zakończonym BEM liczą się tylko dni nieobecności po nim. Jeśli w ciągu roku od zakończenia znów byłeś niezdolny do pracy dłużej niż sześć tygodni, co do zasady trzeba zaproponować nowe BEM (Federalny Sąd Pracy, wyrok z 18.11.2021 – 2 AZR 138/21).

Jeśli jesteś chory i niezdolny do pracy, pracodawca wypłaca ci pełne wynagrodzenie przez maksymalnie sześć tygodni – czyli 42 dni kalendarzowe. Warunek: twój stosunek pracy trwa już nieprzerwanie cztery tygodnie.

Ta sama choroba się sumuje

Jeśli wielokrotnie chorujesz na tę samą chorobę, okresy się sumują – 42 dni przysługują wtedy tylko raz. Nowe prawo do sześciu tygodni masz dopiero wtedy, gdy

• przed ponownym zachorowaniem przez co najmniej sześć miesięcy nie byłeś niezdolny do pracy z powodu tej choroby, albo
• od początku pierwszej niezdolności do pracy z powodu tej choroby minęło dwanaście miesięcy.

Nowa, inna choroba co do zasady daje nowe prawo do sześciu tygodni – chyba że pojawi się, gdy jesteś jeszcze na zwolnieniu z powodu pierwszej. Wtedy obie liczą się jako jeden przypadek choroby.

Od 43. dnia: zasiłek chorobowy

Gdy kończy się wynagrodzenie od pracodawcy, osoby ubezpieczone ustawowo otrzymują świadczenie z kasy chorych. Zasiłek chorobowy (Krankengeld) wynosi 70 % twojego wynagrodzenia brutto, ale najwyżej 90 % twojego wynagrodzenia netto; potrąca się z niego jeszcze składki na ubezpieczenie społeczne. Z powodu tej samej choroby zasiłek przysługuje najwyżej przez 78 tygodni w ciągu trzech lat – tygodnie wynagrodzenia od pracodawcy wliczają się do tego.

Do kalkulatora zasiłku chorobowego →

Twoje obowiązki przy zgłoszeniu choroby

• Zgłoś od razu: niezwłocznie poinformuj pracodawcę, że jesteś chory i jak długo to prawdopodobnie potrwa.
• Najpóźniej od 4. dnia kalendarzowego do lekarza: jeśli choroba trwa dłużej niż trzy dni kalendarzowe, najpóźniej w następnym dniu roboczym potrzebujesz zaświadczenia lekarskiego. Pracodawca, umowa o pracę lub układ zbiorowy mogą wymagać go wcześniej, np. od pierwszego dnia. Jeśli chorujesz dłużej, niż zaświadczono, potrzebujesz nowego zaświadczenia.
• eAU: u osób ubezpieczonych ustawowo pracodawca sam pobiera elektroniczne zwolnienie lekarskie z kasy chorych. Diagnozy nie poznaje.

→ Kalkulator zasiłku chorobowego 2026: Do kalkulatora zasiłku chorobowego ↗

Tak – ale tylko pod surowymi warunkami. Jeśli obowiązuje cię ustawa o ochronie przed wypowiedzeniem (Kündigungsschutzgesetz; z reguły: ponad dziesięciu pracowników w zakładzie i twoje zatrudnienie trwa dłużej niż sześć miesięcy), sądy pracy badają wypowiedzenie z powodu choroby w trzech etapach. Wszystkie trzy muszą być spełnione:

1. Negatywna prognoza zdrowotna

   Z dotychczasowych nieobecności musi wynikać, że także w przyszłości prawdopodobnie będziesz często nieobecny. Często stosowaną regułą jest ponad sześć tygodni nieobecności w każdym z mniej więcej trzech ostatnich lat.

2. Znaczne obciążenie zakładu

   Nieobecności muszą prowadzić do poważnych zakłóceń pracy lub wysokich kosztów – np. kosztów wynagrodzenia chorobowego przekraczających sześć tygodni rocznie.

3. Wyważenie interesów

   W konkretnym przypadku interes pracodawcy musi przeważać nad twoim interesem w zachowaniu pracy – z uwzględnieniem m.in. stażu pracy, wieku, przyczyny choroby i tego, czy zaproponowano BEM.

Gabinet lekarski wysyła każde zwolnienie elektronicznie do twojej kasy chorych (eAU). W większości kas listę zobaczysz bezpośrednio w aplikacji – a zawsze masz prawo zażądać zestawienia. Wybierz swoją kasę:

Betreff: Auskunft über meine Arbeitsunfähigkeitszeiten

Sehr geehrte Damen und Herren,

bitte senden Sie mir eine Übersicht aller bei Ihnen gespeicherten Zeiten meiner Arbeitsunfähigkeit der letzten drei Jahre – jeweils mit Beginn, Ende und Diagnose.

Ich mache damit mein Auskunftsrecht nach Art. 15 DSGVO in Verbindung mit § 83 SGB X geltend.

Name:
Geburtsdatum:
Versichertennummer:

Mit freundlichen Grüßen

Potem po prostu wpisz okresy do aplikacji – z tą samą notatką dla tej samej choroby.

Stan: październik 2026. Menu w aplikacjach kas mogą się zmieniać – decydujące są informacje twojej kasy chorych.