Duits arbeidsrecht bij ziekte – eenvoudig uitgelegd
Hoeveel ziektedagen heb je nog over?
Vanaf wanneer je werkgever je een BEM-gesprek moet aanbieden, hoelang je loon doorbetaald krijgt en onder welke voorwaarden ontslag wegens ziekte mogelijk is – eenvoudig uitgelegd voor werknemers in Duitsland.

Het belangrijkste getalDe 6-wekengrens
In het Duitse arbeidsrecht duikt bij ziekte steeds hetzelfde getal op: zes weken binnen twaalf maanden. Wie langer ontbreekt, moet door de werkgever re-integratiemanagement worden aangeboden (Betriebliches Eingliederungsmanagement, BEM). Dezelfde grens dient ook als richtlijn bij de vraag of ontslag wegens ziekte mogelijk is – maar dan bekeken over meerdere jaren (meer onder Ontslag).
Er wordt doorlopend geteld: het gaat om de laatste twaalf maanden vanaf vandaag, niet om het kalenderjaar. Zes weken zijn niet altijd 30 dagen – bij herhaalde korte ziekten hangt het af van je werkdagen per week:
| Werkdagen per week | 6 weken komen overeen met |
|---|---|
| 6-daagse week | 36 werkdagen |
| 5-daagse week | 30 werkdagen |
| 4-daagse week | 24 werkdagen |
| 3-daagse week | 18 werkdagen |
| 2-daagse week | 12 werkdagen |
Bij een onafgebroken arbeidsongeschiktheid tellen kalenderdagen: de grens is overschreden na meer dan 42 dagen achter elkaar – weekenden inbegrepen.
Re-integratiemanagement in het bedrijfWat is een BEM – en wanneer heb je er recht op?
Was je binnen twaalf maanden langer dan zes weken arbeidsongeschikt – in één keer of in meerdere periodes –, dan moet je werkgever je een BEM aanbieden. Samen wordt bekeken hoe de arbeidsongeschiktheid kan worden overwonnen, nieuwe ziekte kan worden voorkomen en je baan behouden kan blijven.
- Voor alle werknemers – niet alleen voor mensen met een ernstige handicap, en ongeacht de grootte van het bedrijf.
- Vrijwillig voor jou: de werkgever moet het BEM aanbieden, maar jij mag weigeren of op elk moment stoppen.
- Niet alleen: je kunt een vertrouwenspersoon naar keuze meenemen; de ondernemings- of personeelsraad en – bij een ernstige handicap – de vertegenwoordiging van werknemers met een handicap worden betrokken als je daarmee instemt.
- Privacy: je moet vooraf worden geïnformeerd over de doelen van het BEM en de gegevens die daarvoor worden verzameld. Je hoeft je diagnose niet te noemen.
Na het BEM begint de telling opnieuw
Na een afgerond BEM tellen alleen nog de verzuimdagen daarna. Was je binnen een jaar na de afronding opnieuw langer dan zes weken arbeidsongeschikt, dan moet in principe een nieuw BEM worden aangeboden (Bundesarbeitsgericht, uitspraak van 18-11-2021 – 2 AZR 138/21).
Dat maakt een ontslag niet automatisch ongeldig. In een ontslagprocedure moet de werkgever dan echter uitvoerig aantonen dat ook een BEM het ontslag niet had kunnen voorkomen – een hoge drempel.
Loondoorbetaling bij ziekteZes weken volledig loon – en dan?
Ben je arbeidsongeschikt door ziekte, dan betaalt je werkgever je loon tot zes weken – dus 42 kalenderdagen – volledig door. Voorwaarde is dat je dienstverband al vier weken onafgebroken bestaat.
Dezelfde ziekte telt samen
Word je herhaaldelijk ziek door dezelfde ziekte, dan worden de periodes opgeteld – de 42 dagen krijg je dan maar één keer. Een nieuw recht op zes weken heb je pas als
- je vóór de nieuwe ziekte minstens zes maanden niet door deze ziekte arbeidsongeschikt was, of
- er sinds het begin van de eerste arbeidsongeschiktheid door deze ziekte twaalf maanden zijn verstreken.
Een nieuwe, andere ziekte geeft in principe een nieuw recht op zes weken – behalve als die erbij komt terwijl je nog voor de eerste ziek bent gemeld. Dan gelden beide als één ziektegeval.
Vanaf dag 43: ziekengeld
§ 47 SGB V§ 48 SGB VAls de loondoorbetaling stopt, springt voor wettelijk verzekerden de zorgverzekeraar (Krankenkasse) bij. Het ziekengeld (Krankengeld) bedraagt 70 % van je brutoloon, maar hoogstens 90 % van je nettoloon; daar gaan nog sociale premies af. Voor dezelfde ziekte is er hoogstens 78 weken ziekengeld binnen drie jaar – de weken van loondoorbetaling tellen mee.
Naar de ziekengeldcalculator →
Je plichten bij een ziekmelding
§ 5 EFZG- Meteen melden: laat je werkgever onverwijld weten dat je ziek bent en hoelang het waarschijnlijk duurt.
- Uiterlijk vanaf de 4e kalenderdag naar de arts: duurt de ziekte langer dan drie kalenderdagen, dan heb je uiterlijk de volgende werkdag een doktersverklaring nodig. Je werkgever, arbeidscontract of cao kan die ook eerder eisen, bijvoorbeeld vanaf de eerste dag. Ben je langer ziek dan verklaard, dan heb je een nieuwe verklaring nodig.
- eAU: bij wettelijk verzekerden haalt de werkgever het elektronische ziektebriefje zelf op bij de zorgverzekeraar. De diagnose krijgt hij niet te zien.
Ziekengeldcalculator 2026Hoeveel ziekengeld krijg ik?
Hoeveel ziekengeld (Krankengeld) krijg je ongeveer vanaf dag 43? Het bedrag is wettelijk geregeld en bij alle wettelijke ziekenfondsen gelijk – je hoeft je fonds niet te kiezen.
Je vaste maandsalaris volgens je loonstrook, zonder eenmalige uitkeringen.
Geen ziekengeld krijgen onder meer minijobbers, via een gezinslid meeverzekerden en wie een volledig ouderdomspensioen ontvangt. Particulier verzekerden krijgen eventueel een dagvergoeding (Krankentagegeld) volgens hun contract.
Vrijblijvende schatting met de waarden van 2026, geen juridisch advies. Doorslaggevend is het besluit van je ziekenfonds. Je invoer blijft in je browser – er wordt niets opgeslagen of verstuurd.
Ontslag om persoonlijke redenenKun je wegens ziekte worden ontslagen?
Ja – maar alleen onder strenge voorwaarden. Geldt voor jou de Duitse ontslagbeschermingswet (Kündigungsschutzgesetz) (in de regel: meer dan tien werknemers in het bedrijf en je dienstverband duurt langer dan zes maanden), dan toetsen arbeidsrechtbanken een ontslag wegens ziekte in drie stappen. Aan alle drie moet zijn voldaan:
- Negatieve gezondheidsprognose
Uit het verzuim tot nu toe moet blijken dat je ook in de toekomst in aanzienlijke mate zult ontbreken. Als vuistregel geldt verzuim van telkens meer dan zes weken in ongeveer de laatste drie jaar.
- Aanzienlijke schade voor het bedrijf
Het verzuim moet leiden tot ernstige verstoringen van de bedrijfsvoering of hoge economische lasten – bijvoorbeeld kosten voor loondoorbetaling van meer dan zes weken per jaar.
- Belangenafweging
In het concrete geval moet het belang van de werkgever zwaarder wegen dan jouw belang bij het behoud van je baan – daarbij wordt onder meer gekeken naar diensttijd, leeftijd, oorzaak van de ziekte en of er een BEM is aangeboden.
In kleine bedrijven met maximaal tien werknemers en in de eerste zes maanden van je dienstverband gelden de drie stappen niet (§ 23 KSchG). Je werkgever kan je dan ook wegens ziekte ontslaan – zelfs tijdens een ziekmelding – zonder een bijzondere reden te hoeven noemen. Willekeur en discriminatie, bijvoorbeeld vanwege een handicap, blijven verboden. De opzegtermijn geldt toch.
De vuistregel van drie jaar geldt voor vaak voorkomende korte ziekten. Bij een langdurige ziekte kijken arbeidsrechtbanken of herstel binnen afzienbare tijd te verwachten is. Is in de komende 24 maanden geen verbetering te verwachten of kun je je werk blijvend niet meer doen, dan kan een ontslag ook zonder meerjarige voorgeschiedenis gerechtvaardigd zijn – als er in het bedrijf geen andere passende functie voor je is.
Heb je een ernstige handicap of ben je daarmee gelijkgesteld, dan heeft je werkgever vóór het ontslag de toestemming van het Integrationsamt nodig (§ 168 SGB IX). Ook zwangere vrouwen, werknemers met ouderschapsverlof en leden van de ondernemingsraad zijn bijzonder beschermd.
Een vordering tegen het ontslag moet je binnen drie weken na ontvangst van het ontslag bij de arbeidsrechtbank indienen (§ 4 KSchG). Daarna geldt het ontslag in de regel als geldig – ook als het eigenlijk ongeldig was geweest. Zoek op tijd advies, bijvoorbeeld bij een advocaat arbeidsrecht of bij je vakbond.
Je verzuim achterhalenWaar vind ik mijn ziektedagen?
Je huisartsenpraktijk stuurt elke ziekmelding elektronisch naar je zorgverzekeraar (eAU). Bij de meeste verzekeraars zie je de lijst direct in de app – en je hebt altijd het recht een overzicht op te vragen. Kies je verzekeraar:
Je zorgverzekeraar (Krankenkasse)
TK – Techniker Krankenkasse
- App: TK-App → „Übersichten“ → „Krankmeldungen“
- Online: „Meine TK“ → „Meine Krankmeldungen“
- Telefoon: 0800 285 85 85
- Daar krijg je ook een schriftelijk overzicht – naar keuze met of zonder diagnoses en voor een bepaalde periode.
AOK (alle regionalen AOKs)
- App: „Meine AOK“ (App oder meine.aok.de) → Krankmeldungen
- Ziekmeldingen van de laatste vier jaar met duur en hoofddiagnose.
- Daar staan ook dagen voor een ziek kind – die tellen niet als je eigen ziektedagen.
BARMER
- App: BARMER-App oder „Meine BARMER“ → „Meine Leistungen“ → „Arbeitsunfähigkeitsnachweise“
- Met begin, einde en diagnosecode; aaneengesloten ziekmeldingen verschijnen als één periode.
DAK-Gesundheit
- App: DAK App → „Meine Krankmeldungen“
- Geef eenmalig toestemming in de app – ziekmeldingen worden vanaf dat moment getoond. Oudere periodes vraag je het best schriftelijk op (voorbeeld hieronder).
IKK classic
- App: IKK classic App → „GesundheitsCockpit“
- Overzicht van de elektronisch doorgegeven ziekmeldingen (eAU).
KKH Kaufmännische Krankenkasse
- App: „Meine KKH“-App → elektronische Krankmeldungen (eAU)
- Overzicht van de elektronisch doorgegeven ziekmeldingen (eAU).
hkk Krankenkasse
- App: hkk Service-App → „Meine Gesundheit“
- Geef eenmalig toestemming in de app – ziekmeldingen worden vanaf dat moment getoond. Oudere periodes vraag je het best schriftelijk op (voorbeeld hieronder).
KNAPPSCHAFT
- ePA-app: ePA-App „Meine GESUNDHEIT“ → Abrechnungsübersicht
- In het declaratieoverzicht staan onder meer je periodes van arbeidsongeschiktheid.
BKK firmus
- App: BKK firmus-App → „Ordner“ → „Krankmeldungen online“ → „Meine Krankmeldungen“
- „Ordner” vind je in de balk onderaan de app.
- Telefoon: Bremen 0421 64343 · Osnabrück 0541 331410
- Een schriftelijk overzicht krijg je ook op aanvraag bij het servicecentrum of via het contactformulier.
Andere verzekeraar (BKK, IKK, …)
- Zoek in de app of het online kantoor van je verzekeraar naar „Krankmeldungen“, „Arbeitsunfähigkeit“ of „eAU“.
- Bij veel verzekeraars staan de periodes van arbeidsongeschiktheid ook in de declaratiegegevens van de ePA-app.
- Of vraag een overzicht aan per e-mail, brief, contactformulier of telefoon – met het voorbeeld hieronder.
Particulier verzekerd
- Particuliere verzekeraars krijgen je ziekmeldingen meestal niet. Vraag het aan de personeelsafdeling – ook je werkgever moet je volgens art. 15 AVG informeren – of gebruik je eigen documenten.
Voorbeeldtekst voor elke verzekeraar
Per e-mail, brief of via het contactformulier van je verzekeraar. De verzekeraar moet binnen een maand antwoorden, gratis.
De tekst is in het Duits, zodat elke Duitse zorgverzekeraar hem begrijpt.
Betreff: Auskunft über meine Arbeitsunfähigkeitszeiten
Sehr geehrte Damen und Herren,
bitte senden Sie mir eine Übersicht aller bei Ihnen gespeicherten Zeiten meiner Arbeitsunfähigkeit der letzten drei Jahre – jeweils mit Beginn, Ende und Diagnose.
Ich mache damit mein Auskunftsrecht nach Art. 15 DSGVO in Verbindung mit § 83 SGB X geltend.
Name:
Geburtsdatum:
Versichertennummer:
Mit freundlichen Grüßen
De verzekeraar kent alleen dagen met een doktersverklaring. Was je kort ziek zonder verklaring – vaak tot drie dagen –, dan ontbreken die dagen daar. Voor de BEM-grens tellen ze toch mee. Die dagen kent je werkgever: vraag het aan de personeelsafdeling of kijk of je loonstrook ziektedagen vermeldt.
Daarna zet je de periodes gewoon in de app – met dezelfde notitie voor dezelfde ziekte.
Stand: oktober 2026. De menu’s van de apps van verzekeraars kunnen veranderen – de informatie van je verzekeraar is bepalend.
De app
Krankheitstage houdt het voor je bij
Zet je ziektedagen in de kalender – de app berekent alles wat op deze pagina staat:
- Resterende dagen tot de BEM-grens – doorlopend over twaalf maanden, passend bij je werkdagen en de feestdagen van je deelstaat.
- Opnieuw beginnen na het BEM: datum invullen, en de app telt vanaf de volgende dag opnieuw.
- Loondoorbetaling: hoeveel van de 42 dagen er voor een ziekte nog over zijn.
- Verloop van de laatste drie jaar als overzicht voor de gezondheidsprognose.
- Je gegevens blijven op je apparaat – geen account, geen reclame, geen tracking, werkt offline. In negen talen.
Waarom deze app bestaat
Ik was zelf lang ziek – en had geen overzicht over mijn ziektedagen, de BEM-grens en de loondoorbetaling. Zo is deze app ontstaan. Het verhaal in één minuut:
Ideeën, een fout gevonden of vragen over de app? Stuur me een bericht WhatsApp of per e-mail: info@krankheitstage.com
De web-app werkt op elke telefoon en computer. Op de iPhone kun je hem in Safari via Deel → Zet op beginscherm als app toevoegen.
Belangrijk: de webversie heeft geen bescherming tegen schermafbeeldingen en geen app-vergrendeling. Je gegevens staan alleen in deze browser – maak regelmatig een back-up via export in de app-opties.


Veelgestelde vragen
Tellen weekenden en feestdagen als ziektedagen?
Voor de BEM-grens bij herhaalde ziekten tellen in de praktijk je werkdagen – bij een 5-daagse week dus 30 werkdagen. Ben je aaneengesloten ziek, dan tellen kalenderdagen: meer dan 42 dagen. Ook de 42 dagen loondoorbetaling zijn kalenderdagen.
Moet ik aan het BEM meedoen?
Nee. Het BEM is voor jou vrijwillig. Weigeren heeft geen directe gevolgen – maar in een latere ontslagprocedure kan de werkgever erop wijzen dat hij een BEM heeft aangeboden.
Moet ik mijn werkgever vertellen wat ik heb?
Nee. Het ziektebriefje voor de werkgever bevat geen diagnose, en ook in het BEM bepaal je zelf wat je over je gezondheid vertelt. Eén uitzondering: betwist je werkgever of het om dezelfde ziekte gaat (belangrijk voor de 42 dagen loondoorbetaling), dan moet je bij een geschil aantonen welke ziekten er waren – bijvoorbeeld door je arts in zoverre van het beroepsgeheim te ontheffen.
Mag ik tijdens een ziekmelding worden ontslagen?
Ja, een ziekmelding beschermt niet tegen ontslag. Of het ontslag geldig is, is een andere vraag – daarvoor gelden de drie stappen en de termijn van drie weken. Belangrijk: ontslaat je werkgever je vanwege je ziekte, dan moet hij het loon toch doorbetalen tot het einde van de zes weken – ook na het einde van het dienstverband (§ 8 EFZG).
Wat gebeurt er als de zes weken loondoorbetaling voorbij zijn?
Ben je wettelijk verzekerd, dan krijg je ziekengeld (Krankengeld) van je zorgverzekeraar: 70 % van het bruto, hoogstens 90 % van het netto. Particulier verzekerden krijgen alleen een dagvergoeding bij ziekte als ze die in hun contract hebben.
Telt het kalenderjaar of de laatste twaalf maanden?
Voor het BEM gaat het om de laatste twaalf maanden – doorlopend vanaf vandaag, niet om het kalenderjaar. Een ziektedag van afgelopen herfst kan dus vandaag nog meetellen.
Telt een revalidatie (Reha) als ziektedagen?
Voor de loondoorbetaling wel: tijdens een toegekende medische revalidatie betaalt je werkgever je loon door zoals bij ziekte, en de dagen tellen mee voor de 42 dagen – hoort de revalidatie bij dezelfde ziekte, dan op de rekening van die ziekte (§ 9 EFZG). Omdat je tijdens een revalidatie meestal arbeidsongeschikt bent, telt ze meestal ook mee voor de BEM-grens. Voer ze het best in met dezelfde notitie als de ziekte.
Wat geldt als ik op vakantie ziek word?
Dagen waarop je aantoonbaar ziek was, worden niet als vakantie verbruikt – je krijgt ze terug. Daarvoor heb je een doktersverklaring nodig, ook in het buitenland (§ 9 BUrlG). Meld je meteen bij je werkgever. Deze dagen zijn gewone ziektedagen en tellen mee voor de BEM-grens en de 42 dagen loondoorbetaling.
Tellen dagen voor een ziek kind als mijn ziektedagen?
Nee. Blijf je thuis omdat je kind ziek is, dan ben je zelf niet arbeidsongeschikt – deze dagen tellen niet mee voor de BEM-grens en niet voor je 42 dagen loondoorbetaling. In plaats van loon krijg je meestal kinderziekengeld (Kinderkrankengeld) van je ziekenfonds (in de regel 90 % van het gederfde netto). In 2026 heeft elke ouder recht op 15 dagen per kind, alleenstaande ouders op 30 – maximaal 35 of 70 dagen per jaar (§ 45 SGB V).
Wat geldt na een arbeidsongeval?
Ook na een arbeidsongeval of een ongeval onderweg naar het werk betaalt je werkgever eerst tot zes weken je loon door. Daarna betaalt niet het ziekenfonds maar de beroepsvereniging voor ongevallenverzekering (Berufsgenossenschaft) letselgeld (Verletztengeld): 80 % van het bruto, hoogstens je netto (§ 47 SGB VII). Voor de BEM-grens tellen deze dagen zoals elke andere arbeidsongeschiktheid. Ga zo mogelijk naar een arts voor arbeidsongevallen (D-Arzt) en zeg dat het een arbeidsongeval was.
Ben ik tijdens de geleidelijke re-integratie (Hamburger model) nog ziekgemeld?
Ja. Bij de geleidelijke re-integratie werk je volgens een plan eerst een paar uur en bouw je langzaam op – juridisch blijf je daarbij arbeidsongeschikt (§ 44 SGB IX). In deze tijd krijg je meestal nog ziekengeld (of overgangsgeld) in plaats van loon. Deze dagen tellen dus nog als ziektedagen – ook voor de BEM-grens.
Krijg ik loondoorbetaling in de eerste vier weken van een nieuwe baan?
Nee. Het recht ontstaat pas als je dienstverband vier weken zonder onderbreking bestaat (§ 3 EFZG lid 3). Ben je eerder ziek, dan krijgen wettelijk verzekerden meestal ziekengeld van het ziekenfonds. Duurt de ziekte langer, dan betaalt de werkgever vanaf de vijfde week tot zes weken.
Mag mijn werkgever al vanaf de eerste dag een ziekteverklaring eisen?
Ja. Wettelijk heb je de doktersverklaring pas nodig als je langer dan drie kalenderdagen ziek bent – maar je werkgever mag haar ook eerder eisen, bijvoorbeeld vanaf de eerste dag (§ 5 EFZG lid 1). Dit kan ook in de arbeids- of cao-overeenkomst staan. Ziekmelden moet je in elk geval meteen.
De wetten in volledige tekst (in het Duits)
- § 167 SGB IX – Re-integratiemanagement
- § 3 EFZG – Recht op loondoorbetaling
- § 5 EFZG – Meld- en bewijsplicht
- § 47 SGB V – Hoogte van het ziekengeld
- § 48 SGB V – Duur van het ziekengeld
- § 1 KSchG – Sociaal ongerechtvaardigd ontslag
- § 4 KSchG – Termijn voor de vordering
- § 23 KSchG – Toepassingsgebied
- § 168 SGB IX – Toestemming van het Integrationsamt